Kategorie
Zdrowie

Cykoria i jej dobroczynne właściwości

Już starożytni Grecy, Egipcjanie i Rzymianie wykorzystywali cykorię do produkcji syropów, win, czy toników oczyszczających organizm i wspomagających trawienie. W dawnych czasach stosowano ją przy niewydolności wątroby, żółtaczce, zatwardzeniu, do leczenia opryszczki i problemów skórnych. Pomimo tych korzystnych właściwości cykorii, pierwsze uprawy tego warzywa pojawiły się dopiero pod koniec XIX wieku w Belgii. Stamtąd trafiły do Francji, Anglii, Włoch, Hiszpanii, Szwajcarii i Niemiec, a następnie na nasze stoły. W Polsce cykoria wciąż nie jest bardzo popularna, jednak warto ją upowszechniać ze względu na jej właściwości lecznicze i walory odżywcze.

Jak wybrać cykorię?

Decydując się na zakup cykorii, warto z pewnością zwrócić uwagę na to, aby warzywo dobrze i świeżo wyglądało. Liście powinny mieć jasnozielony kolor i powinny ściśle do siebie przylegać. Należy zrezygnować z zakupu tych, na których widoczne są przebarwienia lub kolor liści nie jest jednolity. Wybierając cykorię staraj się szukać jak najbielszych główek – zzieleniałe listki świadczą o tym, że warzywo zgorzkniało pod wpływem światła.

Ciekawostką jest, iż cykorię uprawia się bez dostępu światła, dzięki czemu zyskuje swój charakterystyczny kolor i smak. Do sklepów trafiają jedynie główki kwiatu o średnicy ok. 3-4 cm i długości do 15 cm. Im mniejsza główka i listki bardziej do siebie przylegają, tym cykoria smaczniejsza. Istnieją też gatunki dziko rosnące, których kolor jest zielony, a wyglądem przypominają sałatę. Możesz poszukać cykorii pochodzącej z uprawy ekologicznej, której walory smakowe i właściwości zdrowotne są z pewnością o wiele bogatsze. Cykorię znajdziesz oczywiście również w supermarketach i mniejszych sklepikach.

Jak można przyrządzić cykorię?

Cykoria najlepiej smakuje na surowo, jako dodatek albo główny składnik sałatek i surówek. Doskonale komponuje się z sosem winegret. Z cykorią można połączyć orzechy, sery (kozi, gorgonzola, parmezan czy feta), owoce (jabłka czy gruszki), ale i wędliny. Jeśli chcesz zaskoczyć swoich gości, możesz wykorzystać cykorię do dekoracji stołu – napełnione pysznościami łódeczki cykorii wyglądają bardzo efektownie. Warzywo to można również przygotować jako składnik zapiekanek czy dań duszonych (z innymi warzywami, czy z mięsem).

Jak każdy produkt w kuchni, przed użyciem także i cykorię należy opłukać w zimnej wodzie. Następnie oczyścić z wierzchnich liści i wyciąć gorzki głąb z wnętrza. Zwarte główki warto wybierać jeśli planujemy przygotowanie zapiekanki, zaś do sałatek możemy wykorzystać luźniejsze warzywa. W każdym przypadku listki muszą być jędrne, chrupiące i bez śladu brązowych plamek.

Przepisy na dania z cykorii.

Cykoria znalazła wiele zastosowań w kuchni. Doskonale sprawdza się do kanapek czy sałatek – na surowo bądź przygotowana na maśle z dodatkiem miodu i soku z cytryny. W tej postaci doskonale pasuje do białych mięs czy ryb.

Do zimowych obiadów warto wybrać surówkowe kompozycje, wykorzystujące liście cykorii:

  • cykoria, jabłko, cebula dymka, trochę śmietany i musztardy
  • cykoria, kiwi, płatki migdałowe, lekki sos z jogurtu naturalnego i soku z cytryny, odrobinę soli i pieprzu
  • cykoria, jabłko, ogórek kiszony, seler, szczypiorek, sos z majonezu z odrobiną czosnku

Niestety cykoria bywa gorzka i właśnie dlatego, jest niedoceniania w polskiej kuchni. Aby zniwelować ten posmak należy przed podaniem dobrze ją wymoczyć w wodzie i wyciąć głąb ze środka.

Duszona cykoria:

4 zwarte kolby cykorii, łyżka masła, sok z połowy cytryny, 1/2 szklanki wywaru z kurczaka

Zdjąć wierzchnie liście z cykorii. Kolby starannie wypłukać i osuszyć. Każdą kroimy wzdłuż na pół tak, by cięcie przeszło przed środek podstawy i cykorie nie rozpadły się na pojedyncze listki. Na patelni podgrzewamy masło. Kładziemy cykorie przecięciem do dołu smażymy na średnim ogniu na rumiano. Odrobinę solimy i pieprzymy, wlewamy sok z cytryny i wywar. Zagotowujemy i dusimy pod przykryciem, na średnim ogniu, do miękkości (ok. 10 min.). Sos powinien zgęstnieć do konsystencji syropu. Tak przygotowana cykoria nie tylko ładnie wygląda, ale i dobrze smakuje.

Sałatka z cykorii:

12 cienkich plasterków wędzonego boczku, 2 kolby białej cykorii (np. cykoria sałatowa) i 2 kolby czerwonej cykorii, musztardowy sos winegret, 4 garści grzanek

Rozgrzej dużą patelnię. Wkładamy plastry boczku i podsmażamy z obu stron na mocno rumiany kolor. Boczek przekładamy na papier kuchenny i pozostawiany do ostygnięcia. Zimne już plastry łamiemy na kawałki. Cykorię obieramy z wierzchnich liści i odcinamy od podstawy. Rozdzielamy kolby na pojedyncze listki, które płuczemy w zimnej wodzie. Starannie osuszamy. Listki cykorii rozkładamy na 4 talerzach, mieszając białe i czerwone. Polewany musztardowym winegretem, posypujemy boczkiem i grzankami. Pycha!

A może kawa z cykorii?

W ostatnich latach dużą popularnością cieszy się kawa z cykorii. Ten pyszny napój otrzymywany jest z suszonego, zmielonego korzenia cykorii. Kawa z cykorii jest najbliższym smakowo substytutem tradycyjnej aromatycznej kawy. Jej smak wielu opisuje jako lekko orzechowy. Może być dobrym sposobem na zmniejszenie spożycia kofeiny, gdyż naturalnie nie zawiera tego związku.

Jakie właściwości ma taka kawa? Cykoria, a więc i wytworzony z niej napój kawowy, jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego – inuliny, dzięki czemu może wpłynąć korzystnie na pracę jelit oraz zapobiegać zaparciom. Ponadto zawiera witaminę B6 i mangan.

Ciemną stroną omawianej kawy może być zawartość akrylamidu. Jest to związek powstający podczas termicznego przetwarzania produktów spożywczych, szczególnie tych zbożowych czy właśnie kawy. Substancja ta wykazuje działanie rakotwórcze, neurotoksyczne (skutkować powstawaniem zmian w budowie układu nerwowego) oraz genotoksyczne (oddziaływać na DNA). W oparciu o badania wykazano, iż kawy zbożowe, w tym kawa z cykorii, mogą być ważnym źródłem akrylamidu zwłaszcza wówczas, kiedy spożywa się je w nadmiarze.

Cykoria, przeciwwskazania i skutki uboczne

Cykoria zbiera bardzo dużo pozytywnych opinii. Nie powinny jednak jej spożywać osoby cierpiące za zapalenie lub wrzody żołądka. Choć spożywanie cykorii działa prozdrowotnie, to istnieją przypadki występowania alergicznych reakcji na to warzywo. Jeśli pojawią się objawy mogące świadczyć o alergii, należy skonsultować się z lekarzem

Warzywo jakim jest cykoria wykazuje korzystny wpływ na nasze zdrowie, to stosowanie jej w nadmiernej ilości nie jest korzystne dla organizmu. Znajduje się w niej bowiem duża porcja witaminy C, a jej nadmiar może powodować bóle brzucha, nudności czy zgagę.

Cykoria nigdy nie była królową popularności. Kiedyś rosnącą w ciemnościach cykorię uznawano za magiczną roślinę, czasem budziła nawet przestrach wśród wiejskiej ludności. Choć dzisiaj nikt już jej nie podejrzewa o złe moce, to gorzki smak cykorii nadal skutecznie wielu od niej odstrasza. Szkoda, bo to bardzo ciekawe warzywo.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *